1 Mart Üsküdar Vapuru Faciası ! 1 Mart 1958’de Ne Oldu ?

tarafından
84
1 Mart Üsküdar Vapuru Faciası ! 1 Mart 1958’de Ne Oldu ?

1 Mart Üsküdar Vapuru Faciası , 1/3/1958 de İzmit’ ten saat 12:20 de başlayan sefer çoğu öğrenci olmak üzere 400 kişinin hayatını kaybettiği bir faciaya dönüştü. Türkiye denizcilik tarihindeki en acı hikâye anlatıyoruz.

Körfezin uzun karayolundan kaçınmanın yolu Karamürsel İzmit vapuru, Gölcük ve civarında lise yoktu. Öğrencilerde bu yüzden İzmit’teki liselere giderken vapur kullanıyordu. Şimdi bile her gün aynı saatte aynı vapuru kullananlar arasında tanıdık simalara rastlamak mümkün. Birde o zamanın nüfus ölçeğine düşününce herkesin birbirini tanıdığı keyifli yolculuklardan bahsediyoruz. Ta ki yaşanan feci kazaya kadar zamanla artan yolcu sayısı. Daha büyük bir vapur talebini doğurmuştu. Sonrasında şehir hatları yeni bir vapur gönderdi fakat yeni ya da daha büyük bir araç değil. Boğaziçi hattında uzun yıllar hizmette olan Üsküdar isimli vapur, tecrübeli denizci Mehmet Aşçı bu eski vapurun kaptanıydı. 7 yıldır da Körfez’de çalışıyordu. O dönemde okullar ve iş yerleri cumartesi öğlene kadar açıkmış. Bizim yaşadığımız cuma akşamı yol yoğunluğunun cumartesi öğlen ine denk geldiğini düşün evlerine dönmek için çoğu öğrenci ve çalışan da 1/3/1958 cumartesi günü o vapura bindim sonradan ulaşılabilen bilgilere göre 500 kişiden bahsediyoruz kaptan kuvvetli lodos altında yolculuk biryana vapurun bağlı kalması da çok zor olduğu için ve zaten daha fazla yolcu alamayacağından hareket saatini beklemeden iskeleden ayrıldı hala vapura yetişmeye çalışanlar vardı ki yetişememe ve hayatta kalmalarına sebep olacağını kim bilir daha yolun başında dümen dolabı kilitlenme vapur Manevra yapamaz hale geldi. Lodos güçlenip dalgalar büyüdükçe kontrol daha da zorlaştı. Kaptan köşkü büyük bir dalganın etkisiyle gövdeden ayrıldı. Sefere başlamasından 26 dakika sonraysa devrildi ve sadece 3 dakikada alabora oldu. Maalesef bu can pazarı esnasında can yeleklerine simitleri ulaşabilenler çok azdım. Dondurucu soğukta ki suya düşmek ise gemiden çıkabilenler için bir başka büyük felaket kurtarma botları çalışmaya başladığında. Hava kararmıştı bile. Kaza günü 40 kişi kurtulabildi. 2/3 tarihinde çıkan gazetelerde ise 199 kişinin öldüğü belirtildi. Kazanın dördüncü gününde ölü sayısı 259 olarak güncelledi. Vakit geçtikçe sahildeki umutlar tükenir acılar artık 5 Mart’ta arama kurtarma çalışmaları vapurdan cansız bedenlerin hepsi çıkarıldı denilerek durdurulur ve aileler bu kararı protesto etmeye başlar.

Peki Bu Büyük Facianın Sorumlusu Kim ?

Acıyla birlikte bu sorunun cevabı aranmaya başlandı. İlk anda kaptan Mehmet Aşçı, kötü hava koşullarına rağmen sefere başladığı için suçlandı ve sonrasında fırtına anında gemiyi terk ettiği söylendi. Zira çıkarılan cesetler arasında 12 yoktu. Bu sırada ailesinin evi basıldı. Tehdit edildim ancak gerçek günler sonra ortaya çıkacaktır. Kazadan kurtuldu ve saklandığı iddia edilen kaptanının cansız bedenine kazanın 13’üncü günde ulaşıldı. Suçlu kaptan değil. Eski ve kötü şartlardaki Üsküdar gemisiyle batık çıkarıldı. İncelemeleri devlet erkanı ve birçok basın mensubu takip etti. 35 metre derinlikten çıkan battıktan 50 tona yakın balçık söküldü ve 4 ceset daha vardı. Vapur kaza yaptığında 31 yaşındaydı. Manşetler böyle yazıyordu fakat aslında tam da öyle değildir. Açılan davalar sonucunda geminin 1901 yılında yapıldığı yani aslında tam 57 yaşında olduğu tekne hariç kısımları tamamen yenileniyor. Satıldığı için bu şekilde belgeleri ortaya çıktı. Kazanın görgü tanıkları vapurun olan kalabalığını düşünerek dört yüz kişiden bahseder ve sıklıkla daha büyük vapurlar talep edildi. Hayatını kaybedenlerin çoğu gölcük Dumlupınar Mahallesi’ndeki 1/3 faciası mezarlığına gömüldü. Yıllar boyu süren davalar olayın üzerine örtülen gri 1 sansür perdesi kazayla ilgili gerçekler ancak yıllar sonra ortaya çıkabilir. Körfez’de yaşayanlar için bu kazanın acısı hala taze. Hala kayıplar aranıyor ve hatırlanıyor.